Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự?
1. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự là gì?
Theo Điều 27 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi năm 2017, 2025), thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự là thời hạn do Bộ luật này quy định mà khi hết thời hạn đó thì người phạm tội không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Quy định này nhằm bảo đảm tính ổn định của quan hệ xã hội và giới hạn thời gian xử lý đối với người phạm tội. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đều được áp dụng thời hiệu.
Thời hạn truy cứu trách nhiệm hình sự được chia theo mức độ nghiêm trọng của tội phạm như sau:
- 05 năm đối với tội phạm ít nghiêm trọng;
- 10 năm đối với tội phạm nghiêm trọng;
- 15 năm đối với tội phạm rất nghiêm trọng;
- 20 năm đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.
Việc xác định loại tội phạm sẽ căn cứ vào hành vi phạm tội và khung hình phạt đối với hành vi phạm tội đó trong Bộ luật Hình sự.
2. Cách tính thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự
Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự được tính từ ngày hành vi phạm tội được thực hiện.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, thời hiệu sẽ được tính lại. Cụ thể:
Người phạm tội thực hiện hành vi phạm tội mới
Nếu trong thời hạn đang được tính, người phạm tội tiếp tục thực hiện một tội phạm mới mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội đó trên 01 năm tù, thì thời hiệu đối với tội cũ sẽ được tính lại từ ngày thực hiện hành vi phạm tội mới.
Quy định này nhằm răn đe, ngăn chặn trường hợp người phạm tội tiếp tục vi phạm pháp luật.
Người phạm tội bỏ trốn và bị truy nã
Nếu người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thời hiệu sẽ được tính lại kể từ ngày người đó ra đầu thú hoặc bị bắt giữ.
Do đó, việc bỏ trốn không làm mất trách nhiệm hình sự mà còn kéo dài thời gian xử lý vụ án theo quy định pháp luật.
3. Các trường hợp không áp dụng thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự
Điều 28 Bộ luật Hình sự quy định một số tội phạm đặc biệt nghiêm trọng sẽ không áp dụng thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự.
Các trường hợp gồm:
- Tội xâm phạm an ninh quốc gia;
- Tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh;
- Tội tham ô tài sản theo khoản 3 và khoản 4 Điều 353 của Bộ luật Hình sự;
- Tội nhận hối lộ theo khoản 3 và khoản 4 Điều 354 của Bộ luật Hình sự.
Đối với các tội danh này, dù thời gian đã kéo dài nhiều năm thì cơ quan có thẩm quyền vẫn có thể tiến hành truy cứu trách nhiệm hình sự người phạm tội. Vì đây là nhóm tội phạm có tính chất nguy hiểm cao, ảnh hưởng lớn đến xã hội, an ninh quốc gia hoặc nhà nước.
Xem thêm: Bị can, bị cáo có quyền im lặng không?
Khi nào cơ quan có thẩm quyền sẽ không khởi tố vụ án hình sự?
Luật sư có thể giúp gì trong một vụ án hình sự?
Liên hệ tư vấn pháp luật: CÔNG TY LUẬT TNHH HMONG VIỆT NAM
📍 Địa chỉ: Tầng 3 – LK28.39 Khu Đô Thị Hinode Royal Park, xã Kim Chung, huyện Hoài Đức, TP. Hà Nội
📞 Hotline / Zalo: 0965.321.663
📧 Email: luathmongvietnam@gmail.com
🌐 Facebook: Luật Hmong Việt Nam
Công Ty Luật Tnhh Hmong Việt Nam luôn sẵn sàng đồng hành, tư vấn và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức trên phạm vi toàn quốc.
