Luật Sư Hờ A Cháư – Công ty Luật TNHH Hmong Việt Nam Bảo vệ quyền khởi kiện hợp pháp cho người dân trong vụ tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất kéo dài hơn một năm chưa được Tòa án thụ lý

Quyền khởi kiện là quyền hiến định nhưng trên thực tế không ít người dân vẫn gặp nhiều khó khăn. Khởi kiện để yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp là một trong những quyền cơ bản của công dân được ghi nhận tại Hiến pháp năm 2013, được cụ thể hóa trong Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Tuy nhiên, trên thực tế, không phải mọi đơn khởi kiện đều được xem xét, xử lý đúng trình tự, thời hạn theo quy định của pháp luật.

Có những vụ việc, người dân đã chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu, chứng cứ nhưng vẫn phải chờ đợi nhiều tháng, thậm chí nhiều năm mà Tòa án không ra quyết định thụ lý vụ án, cũng không ban hành thông báo trả lại đơn khởi kiện theo quy định của pháp luật. Điều này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền tiếp cận công lý của người dân mà còn làm kéo dài thời gian giải quyết tranh chấp, phát sinh nhiều hệ lụy về kinh tế, tinh thần và nguy cơ thất lạc chứng cứ.

Đây cũng chính là vụ việc mà Luật sư Hờ A Cháư – Giám đốc Công ty Luật TNHH Hmong Việt Nam đang tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho khách hàng là bà Phạm Thị T, trú tại huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên, trong vụ án tranh chấp chia di sản thừa kế là quyền sử dụng đất do mẹ để lại.

Vụ việc kéo dài hơn một năm nhưng Tòa án không thụ lý cũng không trả lại đơn khởi kiện

Theo hồ sơ vụ việc, bà Phạm Thị T đã nộp đơn khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế là quyền sử dụng đất của mẹ để lại theo đúng quy định của pháp luật. Tuy nhiên, sau khi tiếp nhận đơn khởi kiện, vụ việc lại rơi vào tình trạng kéo dài bất thường.

Trong suốt hơn một năm, Tòa án không ban hành thông báo thụ lý vụ án để giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự, đồng thời cũng không ban hành quyết định hoặc thông báo trả lại đơn khởi kiện theo quy định tại Điều 191 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

Việc để đơn khởi kiện tồn đọng trong thời gian rất dài mà không có bất kỳ quyết định tố tụng nào đã khiến quyền khởi kiện của người dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Trong thời gian này, khách hàng nhiều lần trực tiếp đến Tòa án, gửi văn bản đề nghị xem xét, xử lý đơn khởi kiện theo đúng quy định của pháp luật nhưng vụ việc vẫn không được giải quyết dứt điểm.

Quy định của pháp luật về việc xử lý đơn khởi kiện

Điều 191 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 quy định rất rõ trách nhiệm của Thẩm phán sau khi được phân công xem xét đơn khởi kiện.

Theo đó, sau khi nhận đơn khởi kiện, Thẩm phán phải xem xét và đưa ra một trong các quyết định tố tụng theo quy định như:

• Yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện nếu chưa đáp ứng yêu cầu;
• Tiến hành thủ tục thụ lý vụ án nếu đủ điều kiện;
• Chuyển đơn cho Tòa án có thẩm quyền;
• Hoặc trả lại đơn khởi kiện nếu thuộc trường hợp pháp luật quy định.

Việc để đơn khởi kiện kéo dài trong thời gian rất dài nhưng không ban hành bất kỳ quyết định tố tụng nào là không phù hợp với tinh thần của Bộ luật Tố tụng dân sự, ảnh hưởng đến quyền được yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

Tố tụng dân sự được xây dựng trên nguyên tắc bảo đảm quyền tiếp cận công lý, bảo đảm quyền khởi kiện và quyền được xét xử trong thời hạn hợp lý. Vì vậy, việc xử lý đơn khởi kiện phải được thực hiện đúng trình tự, đúng thời hạn và đúng quy định pháp luật.

Khách hàng thực hiện quyền khiếu nại hành vi tố tụng

Trước việc vụ án kéo dài không được giải quyết, dưới sự hỗ trợ pháp lý của Luật sư Hờ A Cháư, bà Phạm Thị T đã thực hiện quyền khiếu nại hành vi tố tụng đối với Thẩm phán và Thư ký được giao xử lý đơn khởi kiện. Đây là quyền của đương sự được pháp luật tố tụng dân sự bảo đảm nhằm kiểm soát hoạt động tố tụng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức khi cho rằng hành vi hoặc quyết định tố tụng của người tiến hành tố tụng có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Điều đáng chú ý là ngay sau khi đơn khiếu nại được gửi đến Tòa án, thay vì xem xét thụ lý vụ án theo quy định, Tòa án lại ban hành Thông báo trả lại đơn khởi kiện. Nhận thấy việc trả lại đơn khởi kiện trong bối cảnh vụ việc đã bị kéo dài hơn một năm có dấu hiệu gây ảnh hưởng đến quyền khởi kiện hợp pháp của công dân, bà Phạm Thị T tiếp tục thực hiện quyền khiếu nại theo quy định của pháp luật.

Hiện nay, Chánh án Tòa án nhân dân khu vực 3 – Hưng Yên đã thụ lý giải quyết khiếu nại theo đúng trình tự luật định để xem xét tính hợp pháp của việc trả lại đơn khởi kiện.

Việc khiếu nại đang được cơ quan có thẩm quyền xem xét nên Công ty Luật TNHH Hmong Việt Nam không đưa ra bất kỳ kết luận nào về tính đúng, sai của quyết định tố tụng trước khi có kết quả giải quyết chính thức từ cơ quan có thẩm quyền.

Vai trò của luật sư trong giai đoạn khởi kiện vụ án dân sự

Nhiều người cho rằng khi vụ án được Tòa án thụ lý thì mới cần luật sư.

Thực tế hoàn toàn ngược lại. Trong rất nhiều vụ án dân sự, đặc biệt là tranh chấp đất đai, tranh chấp thừa kế, tranh chấp hợp đồng hoặc tranh chấp quyền sử dụng đất, giai đoạn khó khăn nhất lại chính là giai đoạn chuẩn bị và nộp đơn khởi kiện.

Để một vụ án được Tòa án thụ lý, người khởi kiện phải chuẩn bị đầy đủ:

• Hồ sơ khởi kiện đúng quy định;
• Đơn khởi kiện đúng mẫu và đúng nội dung;
• Xác định đúng quan hệ pháp luật tranh chấp;
• Xác định đúng người bị kiện, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan;
• Thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ;
• Chứng minh quyền khởi kiện;
• Xác định đúng thẩm quyền giải quyết của Tòa án.

Chỉ cần thiếu một trong các yếu tố trên, người khởi kiện có thể phải sửa đổi, bổ sung nhiều lần hoặc kéo dài thời gian giải quyết vụ việc.

Trong nhiều trường hợp, nếu không nắm vững quy định pháp luật, người dân rất dễ bỏ sót chứng cứ quan trọng hoặc không biết cách bảo vệ quyền lợi của mình khi phát sinh các vấn đề về thủ tục tố tụng.

Đó cũng là lý do vì sao việc có luật sư đồng hành ngay từ thời điểm chuẩn bị khởi kiện sẽ giúp hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý, bảo đảm hồ sơ khởi kiện được chuẩn bị đầy đủ, đúng quy định và kịp thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng khi phát sinh các hành vi hoặc quyết định tố tụng có dấu hiệu chưa phù hợp với quy định pháp luật.

Người dân cần làm gì khi Tòa án chậm xử lý đơn khởi kiện?

Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, khi nộp đơn khởi kiện, người dân cần:

• Lưu giữ giấy xác nhận đã nộp đơn hoặc biên nhận của Tòa án;
• Theo dõi thời hạn xử lý đơn khởi kiện;
• Chủ động liên hệ Tòa án để nắm tình trạng giải quyết;
• Gửi văn bản đề nghị xử lý đơn nếu quá thời hạn luật định;
• Trường hợp có căn cứ cho rằng hành vi hoặc quyết định tố tụng không đúng quy định, người khởi kiện có quyền thực hiện khiếu nại theo trình tự pháp luật.

Việc thực hiện quyền khiếu nại không nhằm đối đầu với cơ quan tiến hành tố tụng mà là một cơ chế pháp lý được pháp luật thiết lập để bảo đảm hoạt động tố tụng được thực hiện khách quan, đúng trình tự, đúng thời hạn và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân.

Thông qua vụ việc của bà Phạm Thị T, Luật sư Hờ A Cháư mong muốn chia sẻ đến người dân rằng:

Quyền khởi kiện là quyền hợp pháp của mỗi cá nhân khi quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm. Tuy nhiên, để quyền đó được thực hiện hiệu quả, người khởi kiện cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, xác định đúng căn cứ pháp luật và hiểu rõ trình tự, thủ tục tố tụng.

Nếu trong quá trình giải quyết vụ án phát sinh những khó khăn hoặc có dấu hiệu quyền khởi kiện chưa được bảo đảm theo quy định pháp luật, người dân cần chủ động sử dụng các cơ chế pháp lý như kiến nghị, khiếu nại hoặc nhờ luật sư hỗ trợ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Công ty Luật TNHH Hmong Việt Nam luôn đồng hành cùng người dân trong việc tư vấn, đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp bằng tinh thần thượng tôn pháp luật, khách quan, chuyên nghiệp và trách nhiệm.